Specyfika relacji w parach homoseksualnych

Grzegorz IniewiczGrzegorz Iniewicz – dr psychologii, autor książek poświęconych seksualności człowieka i pierwszego na polskim rynku podręcznika do psychologii LGB w swojej pracy „Specyfikacja relacji w parach homoseksualnych” omawia poniżej opisane 6 faz związku homoseksualnego.

McWhirter i Madison, opisując rozwój związków homoseksualnych, zwracają przede wszystkim uwagę na to, że w porównaniu z parami heteroseksualnymi wiele aspektów funkcjonowania tych pierwszych nie jest jasno określonych i muszą one zostać zdefiniowane i uzgodnione. Kwestie te dotyczą m.in. podziału ról, pieniędzy, posiadania, społecznych obowiązków. Pary heteroseksualne zazwyczaj korzystają tu z pewnych wzorców wyniesionych z własnych rodzin bądź też uwarunkowanych przez otoczenie. Są to jednak wzorce, które niekoniecznie muszą być adekwatne w parach homoseksualnych. W tych ostatnich nie oczekuje się na przykład akceptacji ze strony rodziny pochodzenia, co jest dość częste w parach heteroseksualnych. Charakterystyczne też będzie w parach homoseksualnych stawianie sobie pytań, czasami nawet sugerujących ocenę, dotyczących własnej seksualności i własnej orientacji. I na jeszcze jeden czynnik warto tu zwrócić uwagę, a mianowicie na proces ujawniania się. Kwestia ta będzie istotna w kontekście rozwoju pary, gdyż to, na jakim etapie będą partnerzy, będzie warunkowało możliwość przejścia i jakość kolejnych faz.

McWhirter i Madison opisali 6 faz związku homoseksualnego, przy czym podkreślają, iż partnerzy mogą nie być w tej samej fazie.

Etap pierwszy to połączenie (blending), trwa on zazwyczaj około roku. Partnerzy przeżywają w tym okresie poczucie zjednoczenia i przełamania izolacji. Dużo czasu spędzają razem. Jest to też czas intensywnych kontaktów seksualnych. W tym okresie dochodzi do negocjacji dotyczących kwestii odpowiedzialności za różne aspekty funkcjonowania związku, zasad jego funkcjonowania, wspólnych celów, indywidualnych mocnych i słabych stron. Trudności, które mogą się tu pojawić, wynikają najczęściej z podobieństw procesu socjalizacji; w parach gejowskich może to być np. trudna do uzgodnienia kwestia rezygnacji z kontroli partnera czy też negocjowania odpowiedzialności.

Etap drugi, ścielenie gniazda (nesting), zajmuje około 2-3 lat. Składa się na nie organizowanie życia domowego, przy równoczesnym spadku wzajemnej fascynacji. Pojawia się kwestia wzajemnej akceptacji i uczenia się wspólnego życia z uwzględnieniem różnic w osobowości, potrzebach i celach. W sferze emocjonalnej pojawia się ambiwalencja czy zazdrość.

Etap trzeci, podtrzymywanie (maintaining), to mniej więcej 4-5 rok trwania związku. Obejmuje on wspólne uczestniczenie w tradycyjnych uroczystościach i codziennych obowiązkach, a także wypracowanie strategii radzenia sobie z konfliktami. Szczególnie istotne jest stworzenie przez parę własnych tradycji, gdyż nie wynikają one z kontekstu kulturowo-religijnego. Ujawniać się mogą i nasilać różnice w preferowanych aktywnościach czy zainteresowaniach. Może się też pojawić problem zaangażowania w inne relacje.

Etap czwarty to budowanie (building) – od 6 do 10 roku trwania związku. Charakteryzuje go nabranie pewności co do partnera, ustalenie niezależności partnerów w związku – mogą współpracować, jeśli chodzi o realizację wspólnych celów i pragnień.

Etap piąty to uwalnianie się (releasing), od 10 do 20 roku trwania związku. Charakterystyczne dla tej fazy jest całkowite zaufanie, bez potrzeby zmiany partnera. Powstaje pełna wspólnota majątkowa. Partnerzy mogą jednak zacząć odczuwać znudzenie w związku, znajdować mało przyjemności we wspólnych obowiązkach. Na tę fazę może się nałożyć „kryzys połowy życia”. Jeśli rozwiążą te problemy – mogą przejść do szóstego etapu.

Etap szósty, odnowa (renewing), zazwyczaj obejmuje już okres emerytury. Partnerzy mają poczucie finansowego bezpieczeństwa i czas dla siebie nawzajem. Pojawiają się kwestie zdrowotne, na czym mogą się koncentrować. Ten okres odnieść można do eriksonowskiego stadium: integralność – rozpacz.

Ogólnie rzecz biorąc, dynamika związków homoseksualnych nie różni się w sposób znaczący od związków heteroseksualnych, chociaż zwraca uwagę pewna specyfika, np. duży obszar podlegający negocjacji, czy też stosunkowo późna wspólnota finansowa. Pierwsze można wytłumaczyć brakiem społecznych i kulturowych wzorców ról w związ­kach homoseksualnych, a drugie – stosunkowo dużą niestałością tych związków

Źródło: Specyfika relacji w parach homoseksualnych
Psychiatria Polska
Grzegorz Iniewicz
2009, tom XLIII, numer 1